We wonen nu eenmaal in een kikkerlandje, dus we zijn wel wat gewend als het om slecht weer gaat. We fietsen dapper door de stromende regen naar kantoor en maken in het weekend lange wandelingen door de modder. Een goede, waterdichte jas is daarbij onmisbaar. Je verwacht tenslotte dat de regendruppels zo van je mouw afrollen en dat je kurkdroog thuiskomt. Om dat voor elkaar te krijgen, gebruiken kledingmerken al jarenlang speciale chemische coatings. Steeds meer mensen vragen zich af of die handige eigenschap wel opweegt tegen de impact op het milieu.
Onzichtbaar laagje met grote gevolgen
Je ziet het niet aan de buitenkant van je jas, maar de chemische behandeling is er wel degelijk. Veel mensen vragen zich af: wat is pfas precies als het om textiel gaat? Het is eigenlijk een verzamelnaam voor duizenden stoffen die een extreem sterke verbinding vormen. Hierdoor parelt water direct van de stof af en trekt vuil er niet in. Voor de industrie is dit een droommateriaal, omdat het kledingstukken nagenoeg onverwoestbaar maakt tegen de elementen. Het nadeel is echter dat deze stoffen nooit afbreken in de natuur en zich overal verspreiden, van de bodem tot in ons eigen bloed.
De link met je keukenkastje
Het is opvallend dat we in de keuken vaak veel bewuster zijn dan bij onze kledingkast. Veel mensen zoeken tegenwoordig specifiek naar een koekenpan zonder pfas om veilig hun eitje te bakken, maar vergeten dat ze diezelfde chemische techniek letterlijk op hun rug dragen. De coating op je regenjas werkt namelijk volgens precies hetzelfde principe als de anti-aanbaklaag in de keuken: het zorgt voor een glad oppervlak waar niets aan hecht. Hoewel je de stoffen via je huid niet zomaar opneemt, draag je bij elke wandeling in de regen onbedoeld bij aan de verspreiding ervan in de natuur.
Het probleem met wassen
Het grootste dilemma met deze kleding ontstaat eigenlijk pas wanneer je besluit de boel schoon te maken. Tijdens een draaibeurt in de wasmachine komen er duizenden micro-deeltjes los van de coating. Deze deeltjes zijn zo klein dat ze dwars door de filters van de waterzuivering glippen. Zo stroomt het uiteindelijk de rivieren en de zee in. Via die weg komt het uiteindelijk weer terug in ons drinkwater en onze voedselketen. Je jas wassen draagt dus onbedoeld bij aan de vervuiling van je eigen leefomgeving, wat toch een onprettig idee is.
Kijk naar de kaartjes
Gelukkig is er een duidelijke verandering zichtbaar in de winkels. Steeds meer grote outdoormerken zien in dat het anders moet en bannen deze stoffen uit hun nieuwe collecties. Als je gaat shoppen voor een nieuwe jas, let dan goed op de kaartjes aan de rits. Termen als 'PFC-vrij' of 'fluorvrij' geven aan dat er gekozen is voor een milieuvriendelijk alternatief. Vaak zijn deze jassen behandeld met een coating op basis van was of paraffine. Die houden je tijdens een Hollandse bui net zo goed droog, maar belasten de planeet een stuk minder.
Wees zuinig op wat je hebt
Heb je nog een jas met zo’n ouderwetse coating aan de kapstok hangen? Gooi hem dan niet direct in de prullenbak, want dat is ook zonde van de grondstoffen. Gebruik hem zo lang mogelijk, maar wees terughoudend met wassen. Vaak is het voldoende om een vlekje even met een vochtige doek af te nemen of de jas buiten te luchten. Als je toch moet wassen, gebruik dan een speciale waszak die vezels opvangt. Moet de jas opnieuw waterdicht gemaakt worden? Kies dan voor een moderne impregneerspray die gegarandeerd vrij is van schadelijke chemicaliën.
